Seansıma Mobbing Mağduru Geldiğinde İlk Fark Ettiğim Şey

Yorgunluk değil bu sefer. Öfke de değil tam olarak. Mobbing mağdurlarında ilk fark ettiğim şey genellikle şu: Kafaları karışık. Ve bu karışıklık çok anlaşılır bir yerde oturuyor — “acaba ben mi yanlış yapıyorum?” sorusunda.

Bu soru her şeyi zorlaştırıyor. Yardım aramayı geciktiriyor, yaşananları küçümsemeye yol açıyor, bazen de tamamen susmayı seçtiriyor.

Mobbing Nedir? Seansımda Nasıl Karşıma Çıkıyor

Mobbing; iş yerinde sistematik, kasıtlı ve tekrarlayan biçimde uygulanan psikolojik baskıdır. Tek bir sert patron değil, haftalar ve aylar boyunca biriken bir örüntü. Performansını sürekli küçümsemek, toplantılardan dışlamak, asılsız dedikodular yaymak, imkânsız görevler verip sonra başarısızlığı yüzüne vurmak.

Seansa gelen kişiler bunu genellikle “iş yeri gerginliği” ya da “zor bir patron” olarak tarif ediyor başta. Anlatmaya devam ettikçe tablo netleşiyor: Bu bir çatışma değil, sistematik bir yıpratma.

Farkı nasıl anlıyorum? Şöyle: Çatışmada iki taraf da etkileniyor, dalgalanıyor. Mobbingde ise yön tek: Hep aynı kişi, hep aynı hedefe.

“Belki Ben Abartıyorum” — Bu Düşünce Mobbingin Bir Parçası

Mobbing mağdurlarının en sık söylediği cümle bu. Ve bu düşünce tesadüf değil — mobbingin kendisi bunu üretiyor.

Sistematik küçümseme zamanla içselleşiyor. “Sürekli eleştiriliyorum, o zaman eleştirilecek bir şeyler yapıyor olmalıyım.” Bu mantık yanlış ama çok güçlü. Çünkü beyin aylarca aynı mesajı aldığında o mesaja inanmaya başlıyor.

Seanslarımda yaptığım ilk şey bu inancı mercek altına almak. Gerçekten yetersiz mi bu kişi, yoksa yetersiz hissettirilen mi? Bu ayrım çoğu zaman çok net ortaya çıkıyor — ve o netlik, iyileşmenin ilk adımı oluyor.

Mobbingin Psikolojiye Ne Yaptığını Görüyorum

Uzun süreli mobbinge maruz kalan kişilerde gördüğüm tablo genellikle şunları içeriyor:

• Kronik kaygı: Sabah işe giderken başlayan, gün boyu süren, bazen geceleri de devam eden bir tetikte olma hâli
• Uyku bozukluğu: Uykuya dalamama, gece boyunca iş sahneleriyle uyanma, sabahları yorgun kalkma
• Özgüven çöküşü: “İş dışında da bir işe yaramam” düşüncesinin hayata yayılması
• Sosyal çekilme: Arkadaşlardan uzaklaşma, anlatmaktan yorulma, anlayış bulamayacağını düşünme
• Bedensel belirtiler: Mide sorunları, baş ağrıları, bağışıklık sisteminin zayıflaması

Bunların bir kısmı depresyonla, bir kısmı kaygı bozukluğuyla, bir kısmı travmayla örtüşüyor. Mobbing bir bütün olarak ele alınması gereken, katmanlı bir psikolojik yara bırakıyor.

Seansımda Ne Yapıyoruz?

Mobbing mağduruyla çalışmanın birkaç önemli boyutu var.

Önce doğrulama. Yaşananların gerçek olduğunu, kişinin hayal görmediğini, abartmadığını net biçimde ortaya koymak. Bu basit görünüyor ama aylarca “abartıyorsun” mesajı almış biri için son derece iyileştirici.

Sonra örüntüyü birlikte görmek. Tek tek olaylar dağınık görünebilir. Ama hepsini bir arada koyduğumuzda tablo netleşiyor — ve bu netlik hem acı verici hem de özgürleştirici.

Ardından içselleşmiş inançları sorgulamak. “Gerçekten yetersiz miyim?” sorusunu birlikte inceliyoruz. Kanıtlara bakıyoruz. Mobbingin yarattığı gerçekliği, gerçek gerçeklikten ayırt etmeye çalışıyoruz.

Ve son olarak ileri adımlar. Ne yapmak istiyor bu kişi? Aynı ortamda kalmak mı, hukuki yola başvurmak mı, değişiklik mi istiyor? Bu karar tamamen kendisine ait — ben sadece o kararı daha netleştirilmiş bir yerden almalarına yardımcı oluyorum.

Aileler ve Yakınlar İçin Bir Not

Mobbinge maruz kalan birinin yakınıysanız şunu bilmenizi isterim: O kişi büyük ihtimalle size anlatmakta zorlanıyor. Ya “zaten anlamazsın” düşüncesiyle, ya da anlatınca “neden hâlâ orada çalışıyorsun” sorusuyla karşılaşmaktan korkarak.

En değerli şey yargılamadan dinlemek. “Neden daha önce söylemedin” ya da “istifa et gitsin” yerine: “Anlat, dinliyorum.” Çoğu zaman bu yeterli bir başlangıç.

Destek Almak İçin Beklemek Zorunda Değilsiniz

Mobbingin “bitmesini” bekleyerek destek aramayı ertelemek çok yaygın. Ama psikolojik yara bekledikçe büyüyor — ve iyileşme süreci de uzuyor.

Hâlâ o iş yerinde olsanız bile, ne yapacağınızı bilmeseniz bile, “abartıyor muyum acaba” diye düşünseniz bile — gelmek için yeterli sebep bu.

Hem yüz yüze hem online görüşme yapıyorum. Buradan ulaşabilirsiniz.